Akut bel ağrısında değerlendirme ve MR

Yeni başlayan bel ağrısının değerlendirilmesi

Akut sözcüğü yakınmanın süresiyle ilgilidir; tek başına ağrının tehlikeli veya hafif olduğunu belirtmez. Bel ağrısı kas ve eklem kaynaklı sorunlarla görülebileceği gibi farklı nedenlerle de ortaya çıkabilir. Değerlendirmede yeni ağrının daha önceki ataklarla aynı olup olmadığı ayrıca ele alınır.

Ağrının bir hareket, düşme veya kaza sonrasında başlaması; bacağa yayılması; ateş, uyuşma veya kuvvet kaybıyla birlikte olması izlenecek yolu değiştirebilir. Bu nedenle yalnız ağrının yerini gösteren bir anlatım, bütün değerlendirme için yeterli değildir.

Acil değerlendirme gerektiren belirtiler

Bel ağrısıyla birlikte aşağıdaki yeni belirtilerden biri ortaya çıktığında acil sağlık değerlendirmesi gerekir. Bunlar belirli bir tanıyı evde koymak için değil, gecikmeyi önlemek için önemlidir.

Ayrıca ciddi kaza sonrası ağrı veya göğüs ağrısıyla birlikte bel ağrısı acil değerlendirme gerektirir. Ateş ve belirgin genel durum bozukluğu ya da hızla artan şiddetli ağrı da bekletilmeden sağlık hizmetine başvurmayı gerektirir.

• İdrar yapmaya başlayamama veya idrarı çıkaramama.
• İdrar ya da dışkı kontrolünde yeni kayıp.
• Genital bölge veya makat çevresinde his azalması.
• İki bacakta belirgin ya da ilerleyen güçsüzlük veya uyuşma.

Muayene için önemli bilgiler

Hekim; başlangıç zamanını, ağrının yayılımını, önceki atakları ve bilinen hastalıkları değerlendirir. Yakın zamanda travma, açıklanamayan kilo kaybı, kanser öyküsü veya enfeksiyonla ilişkili bulguların bildirilmesi önemlidir. Kullanılan ilaçların listesi de değerlendirmeye yardımcı olur.

Günlük yaşamdan somut örnekler yakınmanın etkisini anlatabilir. Yürüme mesafesinin azalması, merdivende zorlanma, uyku bölünmesi veya iş sırasında hareket edememe buna örnektir. Muayenede hareket, duyu ve kas gücü gibi bulgular gerektiği ölçüde incelenir; tek bir ev testiyle bunların yerini doldurmak mümkün değildir.

MR ve diğer görüntülemelerin yeri

Komplike olmayan bel ağrısında rutin görüntüleme önerilmez. Uzman değerlendirmesine yönlendirilmiş olmak da mutlaka MR çekileceği anlamına gelmez. İnceleme kararı, sonuçların tanı veya tedavi planını değiştirip değiştirmeyeceği dikkate alınarak verilir.

Bu yaklaşım ağrının önemsiz olduğu anlamına gelmez. Muayene ile belirlenen bulguların hangi incelemeyi gerektirdiği önemlidir. MR, röntgen ve diğer yöntemler farklı sorulara yanıt verir; yalnız ağrı şiddetine göre aynı incelemenin herkese yapılması uygun değildir.

Ağrı sürerse izlem

İlk değerlendirmeden sonra ağrının seyri ve günlük işlevdeki değişim izlenir. Kötüleşme veya yeni uyuşma, güç kaybı, ateş ya da idrar-dışkı değişikliği gelişirse önceki değerlendirmeye dayanarak beklenmemelidir. Yeni belirtiler yeniden başvuru nedenidir.

İyileşmeyen yakınmalarda hareket planı, çalışma koşulları ve ek destek gereksinimi yeniden ele alınabilir. İzlem, yalnız ağrı puanını tekrarlamaktan ibaret değildir; kişinin günlük yaşama dönüşünün hangi noktada zorlandığını anlamaya da yardımcı olur.