Elmiron

MESANE AĞRI SENDROMU/ İNTERSTİSYEL SİSTİT

Mesane ağrısı sendromunun tanımlanması ve isimlendirilmesi yıllar içinde çok sayıda değişiklik göstermiştir. Hipersensitif mesane, mesane nevraljisi, intertisyel sistit, ağrılı mesane sendromu gibi birçok isimlendirmeden sonra çoğunlukla mesane ağrısı sendromu olarak isimlendirilmesine karar verilmiştir.1-2 Sağlık Uygulama Tebliği’nde (SUT), kronik intertisyel sistit/IC olarak da isimlendirilmiştir.

Mesane ağrısı sendromu (MAS),  üriner enfeksiyon olmadığı halde dizüri, sık idrara çıkma,  tekrarlayıcı abdominal ve pelvik huzursuzluk veya ağrıya neden olabilen bir durumdur.3Hastalığın sebebi olarak birçok teori ileri sürülmüştür. Enfeksiyon, otoimmünite, disfonksiyonel mesane epiteli, mast hücre infiltrasyonu ve nörojenik mekanizmalar. Etken olarak spesifik bir bakteriyel, fungal veya viral mikroorganizma tespit edilememiştir.

Yapılan araştırmalar ve MAS teşhisi konulan hastalarda ortak en sık rastlanan durum mesane mukozasındaki glikozaminoglikan tabakasında oluşan açıklıklar, defektler, lezyonlar sonucu idrarın yarattığı rahatsızlık, ağrı ve yanma hissi en önemli semptomlardandır. Bu semptomlardan kaynaklı MAS/IC hastalarında normal aktivitelerinde zorlanma, enerjilerinde azalma, mental sağlığın ve sosyal hayatın kötüleşmesi ve iş hayatında tüm gün çalışmada zorlukların yaşanması gibi durumlar raporlanmıştır. MAS/IC’in kadın-erkek oranı 5-10:1 olarak kabul edilmiştir. Ancak güncel verilere göre bu oranın erkeklerde daha yüksek olabileceği düşünülmektedir.4-5

Sistoskopik olarak mesane incelendiğinde, glomerulasyon ya da Hunner lezyonu gibi patolojiler görülmekle birlikte bu hastalığın kesin tanısı için bu patolojik durumların görülmesi şart değildir. Bu patolojilerin kesin varlığı arandığı durumlarda MAS hastaları için doğru tanı konulmasına engel olabilmektedir. 6Çoğu kaynakta bu patolojilerin görülmediği birçok MAS hastası üzerine çalışmalar bulunmaktadır. MAS hastalarına doğru tanının konulmasında karşılaşılan bir diğer problem de aşırı aktif mesane sendromu (AAM) ile semptomların karışabilmesidir.Aşırı aktif mesane sendromu (AAM); sık idrara çıkma, ani sıkışma hissi veya sıkışma tipi idrar kaçırma ile karakterize, altında bu semptomları açıklayan lokal, metabolik veya hormonal bir neden olmayan, bir hastalıktır. Tüm bu durumların ekarte edilmesi için hasta öyküsünün doğru alınması büyük önem taşır.9

Sonuç olarak; üriner enfeksiyon yoksa, dizüri, abdominopelvik ağrı ve sık idrara çıkma durumu varsa Mesane Ağrısı Sendromundan şüphe edilmelidir. Ancak AAM ve MAS hastalıklarında sık idrara çıkma ve ani sıkışma hissi ortak semptomlar olarak belirtilmektedir.

 EAU Kılavuzu IC için Önerilen Tedavi Basamakları8

1. Basamak: Ağrı tedavisi, hasta eğitimi ve davranış değişiklikleri, genel rahatlama

2. Basamak:

  1. a.      Fizik tedavi yöntemleri, Pentosan Polisülfat Sodyum (ELMIRON), Amitriptilin, Simetidin, Hidroksizin
  2. b.      Mesane içi uygulamalar

3. Basamak: Hidrodistansiyonlu Sistoskopi, Ağrı tedavisi, Hunner Ülseri tedavisi (mevcutsa)

4. Basamak: Nöromodülasyon

5. Basamak: Siklosporin, mesanaye Botox ve ağrı yönetimi

6. Basamak: Sistektomi olsun/olmasın üriner diversiyon

  • Pentosan Polisülfat Sodyum, IC endikasyonu ile FDA tarafından 1996 yılında onaylanmış tek oral ilaçtır.
  • Kanıt düzeyi 1a ve öneri derecesi “güçlü” olan tek oral ajan Pentosan Polisülfat Sodyumdur.

Etki mekanizması hücre geçirgenliğini kontrol eden bir tampon görevi görerek idrar içinde çözünen tahriş edici maddelerin hücrelere ulaşmasını engellemesidir. Böylece mesane kas tabakasına potasyum kaçışı engellenmektedir. Etki mekanizması sadece GAG tabakasındaki olası bir hasarın düzeltilmesine değil, aynı zamanda mast hücrelerinden histamin salımını inhibe etme yeteneğine  ve antiinflamatuvar etkisine de bağlanmıştır.

Kronik hastalıkların tedavisinin uzun süreli olduğu unutulmamalıdır. Bu yüzden etkinin tam oluşabilmesi için ilacın minimum 1 yıl kullanılması gerekmektedir. 

MAS tanısı konulan hastalar için günlük beslenme ve idrar alkalizasyonu son derece önemlidir. İdrar pH’sının asidik olması semptomların daha da alevlenmesine sebep olmaktadır. Hastalarda semptomları olumsuz etkileyebilecek besinler arasında yoğurt, domates, çilek, ananas, çikolatalı içecekler, süt gibi besinler yer alırken faydalılarda ise papatya ve nane çayı, brokoli, havuç, yaban mersini, biberiye gibi besinler yer almaktadır. C vitamini ve türevlerinin kullanılması idrarı daha asidik hale getirdiği için bu süreçte daha dikkatli kullanılması gerekmektedir. Yapılan çalışmalarda ilacın etkinliğinin ve idrar alkalizasyonuyla arttığını ortaya koymaktadır.

 

  • Alkalizasyon amacıyla kullanılan sodyum bikarbonat (İngiliz karbonatı) sağlık açısından çok dikkatli kullanılması gereken bir bileşiktir. Sürekli kullanıma uygun değildir.  Sodyumun fazla alınması renin-anjiotensin II yolağını etkilediği için vücutta ödem tutulmasına ve dolayısıyla hipertansiyona sebep olmaktadır. Kullanım süresince konjestif kalp yetmezliği, siroz, sodyuma bağlı hipernatriüri sonucu taş oluşumu gibi dezavantajlara sahip olabilir.

 

 

 

        KAYNAKLAR

 1.      Hanno, P. M.: Bladder Pain Syndrome (Interstitial Cystitis) and Related Disorders. In: Campbell-Walsh Urology, 11 ed. Edited by A. J. Wein, L. R. Kavoussi, A. W. Partin et al.: Elsevier, vol. 1, pp. 334-370, 2016
2.      Malde, S., Palmisani, S., Al-Kaisy, A. et al.: Guideline of guidelines: bladder pain syndrome. BJU Int, 122: 729, 2018
3.      Hanno, P., Dinis, P., Lin, A. et al.: Bladder Pain Syndrome. In: Incontinence. Edited by P. Abrams, L. Cardozo, S. Khoury et al. Bristol UK: International Incontinece Society, pp. 1581-1650, 2013
4.      Oravisto, K. J.: Epidemiology of interstitial cystitis. Ann Chir Gynaecol Fenn, 64: 75, 1975
5.      Clemens, J. Q., Meenan, R. T., O'Keeffe Rosetti, M. C. et al.: Prevalence of interstitial cystitis symptoms in a managed care population. J Urol, 174: 576, 2005
6.      Bade, J., Ishizuka, O., Yoshida, M.: Future research needs for the definition/diagnosis of interstitial cystitis. Int J Urol, 10 Suppl: S31, 2003
7.      Toren, P. J., & Norman, R. W. (2005). Cyclophosphamide induced hemorrhagic cystitis successfully treated with pentosanpolysulphate. The Journal of urology.
8.      Clemens JQ et al, Prevalence of interstitial cystitis symptomsin a managed care population. J Urol 2005; 174:576–580.
9.      https://www.turkiyeklinikleri.com/article/tr-asiri-aktif-mesane-sendromu-36319.html
10.  Wu EQ et al, Interstitial cystitis cost, treatment and co-morbidities in an employed population. Pharmacoeconomics 2006; 24(1): 55-65.
11.  Parsons CL et al, Increased prevalence of interstitial cystitis: previously unrecognized urologic and gynecologiccases identified using a new symptom questionnaire and intravesical potassium sensitivity. Urology 2002; 60(4):573-8.
12.  Koziol JA. Epidemiology of interstitial cystitis. Urol Clin North Am. 1994; 21(1):7-20.
13.  Koziol JA et al, The natural history of interstitial cystitis: a survey of 374 patients. J Urol. 1993; 149(3):465-9.
14.  J Barkin. Interstitial cystitis: The great imposter Epidemiology, etiology, diagnosis and management. J Sex Reprod Med2003; 3(2):57-64.
15.  J. Curtis Nickel. Interstitial cystitis Etiology, diagnosis, and treatment. Canadian Family Physician 2000; 46: 2440-50
16.  Koziol JA et al, The natural history of interstitial cystitis: a survey of 374 patients. J Urol. 1993; 149(3):465-9.
17.  Forrest JB. Epidemiology and quality of life. J Reprod Med 2006; 51(Suppl): 227-33.
18.  Michael YL et al, Quality of life among women with interstitial cystitis. J Urol 2000; 164: 423-27.
19.  Henderson LJ. Diagnosis, treatment, and lifestyle changes of interstitial cystitis. AORN J. 2000; 71(3): 525- 538.
20.  Digestive and Kidney Diseases. US Government Publishing Office, Washington, pp 283–316, NIH Publication No. 04-5512
21.  Wu EQ et al.Interstitial cystitis cost, treatment and co-morbidities in an employed population. Pharmacoeconomics 2006; 24(1): 55-65.
22.  Al-Zahrani et al Long-term efficacy and tolerability of pentosan polysulphate sodium in the treatment of bladder pain syndrome. Can Urol Assoc J 2011;5(2):113-8.